🔑 Негізгі тұжырымдар
- ЖСО-сыз өндіріп алу лимитін 20 АЕК-тен 40 АЕК-ке дейін арттыру жоспарлануда (қазір шамамен 1,4 млн теңге)
- Оңайлатылған іс жүргізу кезінде жеке сот орындаушыларының қызметін төлеу қажет емес
- Қарызды уақытында өтемесе — іс ЖСО-ға беріледі, онда олардың жұмысы үшін қосымша төлеуге тура келеді
- Өзгерістер ЖК мен ЖШС айыппұлдары мен салық қарыздарына қатысты болады
Қарыздарды өндіріп алуда не өзгереді
2024 жылдан бастап Қазақстанда «оңайлатылған іс жүргізу» жұмыс істейді — мемлекет сізден қарыздарды жеке сот орындаушыларын (ЖСО) тартпай өндіреді. Қазір бұл тәртіп 20 АЕК-ке дейінгі сомаларға қолданылады.
Бірақ Парламентте бұл лимитті 40 АЕК-ке дейін арттыратын заң жобасы қаралып жатыр. Ақшалай бұл шамамен 1,4 млн теңге (АЕК = 35 000 теңге болғанда).
Оңайлатылған іс жүргізу қалай жұмыс істейді
Қағидасы қарапайым:
- Артықшылығы: ЖСО қызметін төлемейсіз (қарыз сомасының 10-15% үнемі)
- Кемшілігі: қарызды белгіленген мерзімде өтемесеңіз, іс жеке орындаушыға беріледі
- Нәтижесі: соңында негізгі қарызды да, ЖСО комиссиясын да төлейсіз
Өтеу мерзімдері
Оңайлатылған іс жүргізу қозғалғаннан кейін қарызды өтеуге белгілі бір уақыт беріледі. Нақты мерзімдер берешек түріне байланысты, бірақ әдетте 1-3 ай.
| Қарыз сомасы | Қазір (2024) | Жоспарланғаны | ЖСО бойынша үнем |
|---|---|---|---|
| 700 000 теңгеге дейін (20 АЕК) | ЖСО-сыз | ЖСО-сыз | 70-105 мың теңге |
| 700 000 — 1 400 000 теңге | ЖСО арқылы | ЖСО-сыз | 70-210 мың теңге |
| 1 400 000 теңгеден артық | ЖСО арқылы | ЖСО арқылы | Үнем жоқ |
Неге қолданылады
Оңайлатылған іс жүргізу мыналарға қатысты:
- Салық қарыздары
- Мемлекеттік органдардың айыппұлдары
- Салық өсімпұлдары
- Әкімшілік айыппұлдар
💡 Бұл бизнесіңіз үшін нені білдіреді
Жақсы жаңалық: шағын салық қарыздарыңыз немесе 1,4 млн теңгеге дейін айыппұлдарыңыз болса, оларды ЖСО үшін артық төлемсіз өтей аласыз.
Есте сақтау маңызды: өтеуді созбаңыз. Оңайлатылған іс жүргізу мерзімі аяқталған бойда іс жеке орындаушыға беріліп, қарыз сомасының 10-15% қосымша төлеуге тура келеді.
Кеңес: салық органының және басқа мемлекеттік органдардың хабарламаларын бақылаңыз. Кейін артық төлегеннен гөрі қарызды бірден өтеген дұрыс.
❓ Жиі қойылатын сұрақтар
Жаңа ережелер қашан күшіне енеді?
Әзірге заң жобасы Парламентте қаралып жатыр. Нақты күн әзірге белгісіз.
Оңайлатылған іс жүргізуде мерзімінде төлемесем не болады?
Іс жеке сот орындаушысына беріледі. Сонда негізгі қарызға ЖСО комиссиясы қосылады — әдетте өндіріп алу сомасының 10-15%.
Маған қатысты оңайлатылған іс жүргізу қозғалғанын қалай білуге болады?
Пошта арқылы немесе электрондық сервистер арқылы хабарлама жіберілуі керек. Сондай-ақ egov.kz сайтындағы атқарушылық іс жүргізу бөлімінен тексеруге болады.
Оңайлатылған іс жүргізуге шағымдануға бола ма?
Иә, талапты заңсыз деп санасаңыз, сотқа қарсылық беруге болады. Бірақ мұны тез — әдетте 10 күн ішінде жасау керек.
Бұл кредит қарыздарына қолданыла ма?
Жоқ, оңайлатылған іс жүргізу тек мемлекет алдындағы қарыздарға: салықтар, айыппұлдар, өсімпұлдарға қатысты.
📎 Дереккөз: mybuh.kz