🔑 Негізгі ақпарат қысқаша
- 2026 жылғы 1 шілдеден бастап Салық кодексіндегі терминология жаңа Конституцияға сәйкестендіріледі
- Қарызы 20 АЕК-тен асатын басшылар мен ЖК үшін шетелге шығуға тыйым енгізіледі
- Тыйым қарыз 3 айдан асқанда және тек мәжбүрлеп өндіріп алу әрекеттерінен кейін қолданылады
- Тыйым туралы шешімді сот санкциялауы керек
Терминологияда не өзгереді
2026 жылғы 1 шілдеден бастап Салық кодексі жаңа Конституцияға сәйкестендіріледі. Негізгі өзгерістер — бүкіл мәтіндегі сөздерді ауыстыру:
— «Шетелдіктер» → «шетел азаматтары»
— «Заңнамалық актілер» → «заңдар»
— «Парламент» → «Құрылтай»
Сондай-ақ кодекстен ҚР Конституциялық Соты туралы ескертулер алынып тасталады.
Шетелге шығуға тыйым салудың жаңа тетігі
Бұл кімдерге қатысты
Қазақстаннан шығуға тыйым мыналарға енгізілуі мүмкін:
— ЖШС басшылары мен олардың орынбасарлары
— Жеке кәсіпкерлер
— Жеке практикамен айналысатын тұлғалар (адвокаттар, нотариустар және т.б.)
Қандай шарттарда тыйым енгізіледі
Салық органы тек барлық шарт **бір мезгілде** орындалғанда шығуға тыйым сала алады:
1. **Қарыз мөлшері** — 20 АЕК-тен артық (2026 жылы шамамен 800 000 теңге)
2. **Қарыз мерзімі** — пайда болған сәттен бастап 3 айдан артық
3. **Өндіріп алу әрекеттері** — салық органы мәжбүрлеп өндіріп алу шараларын қолданған
Бұл қалай жұмыс істейді
1. Салық органы шығуға тыйым салу туралы қаулы шығарады
2. Қаулыға салық органының басшысы немесе оның орынбасары қол қояды
3. Сот санкциясын **міндетті түрде** алады
4. Ақпаратты электрондық жүйелер арқылы ҰҚК-ге береді
5. Тыйым сот санкциясы алынғаннан кейін дереу қолданылады
💡 Бұл бизнесіңіз үшін нені білдіреді
Салық қарыздарын мұқият бақылаңыз. 800 мың теңгеден артық берешегіңіз болса — өтеуді созбаңыз. Шығуға тыйым алғаннан гөрі салық органымен бөліп төлеуге келіскен дұрыс.
Төлемдер есебін жүргізіңіз. Даулы жағдайда қарыз жоқ екенін дәлелдеу үшін салық төленгенін растайтын барлық құжатты сақтаңыз.
Сапарларды алдын ала жоспарлаңыз. Шетелге іссапар немесе демалыс жоспарласаңыз — салық төлеушінің жеке кабинетінде қарыз жоқ екенін тексеріңіз.
❓ Жиі қойылатын сұрақтар
С: Қарыз пайда болған бойда шығуға тыйым сала ала ма?
Ж: Жоқ. Кемінде 3 ай өтуі керек және салық органы қарызды мәжбүрлеп өндіріп алуға әрекет жасауы тиіс.
С: Тыйым заңсыз енгізілсе не істеу керек?
Ж: Қаулының күшін жою үшін сотқа жүгіну керек. Қарызды өтеуге де болады — онда тыйым автоматты түрде алынады.
С: Бұл ЖШС жалдамалы қызметкерлеріне қатысты ма?
Ж: Жоқ, тек басшылар мен олардың орынбасарларына. Қарапайым қызметкерлерге қолданылмайды.
С: Тыйымнан құтылу үшін бөліп төлеуге келісуге бола ма?
Ж: Иә, бөліп төлеуді ресми рәсімдесе, мәжбүрлеу шаралары қолданылмайды.
С: 2026 жылы 20 АЕК қанша болады?
Ж: Шамамен 800 000 теңге (АЕК = 40 000 теңге болғанда).
📎 Дереккөз: mybuh.kz