🔑 Қысқаша ең бастысы:
- Кіріс жоқ — өзіңіз үшін әлеуметтік салық төлемейсіз, бірақ МӘМС жарналарын (1,4 ЕТЖ-дан 5%) төлеу міндетті
- Қызметкерлер үшін бәрін төлейсіз — жалақыны, табыс салығын, әлеуметтік жарналарды, тіпті ЖК-де ақша болмаса да
- Өзіңіз үшін МЗЖ — төлемеуге немесе 1 ЕТЖ-дан төлеуге болады (қалауыңыз бойынша)
- Өзіңіз үшін ӘА — кіріс болмаса да, 1 ЕТЖ-дан 5% төлеу міндетті
Жалпы режимдегі ЖК-де кіріс болмаса: өзіңіз үшін не төлеу керек
Елестетіңіз: бір ай өтті, тапсырыс болған жоқ. Касса бос, бірақ қызметкерлер бар. Салықтар мен жарналар бойынша не істеу керек? Ретімен қарастырайық.
Өзіңіз үшін міндетті зейнетақы жарналары (МЗЖ)
Жақсы жаңалық: кіріс болмаса, өзіңіз үшін МЗЖ мүлде төлемеуге болады. Бұл — міндетіңіз емес, құқығыңыз.
**Нұсқалар:**
— МЗЖ мүлде төлемейсіз (заңды!)
— 1 ЕТЖ-дан 10% ерікті төлейсіз (қазір бұл 8 500 теңге)
Өзіңіз үшін әлеуметтік аударымдар (ӘА)
Ал мұнда таңдау жоқ — кіріс нөл болса да, төлеуге тура келеді.
**Сома:** 1 ЕТЖ-дан 5% = айына 4 250 теңге (2026 жылы)
Өзіңіз үшін МӘМС жарналары
Медициналық сақтандыру — міндет. Кірістерге қарамастан, міндетті түрде төлейсіз.
**Сома:** 1,4 ЕТЖ-дан 5% = айына 5 950 теңге
Өзіңіз үшін әлеуметтік салық
Мұнда жолыңыз болды: кіріс болмаса, өзіңіз үшін әлеуметтік салық төлемейсіз.
**Әдеттегі мөлшері:** 2 АЕК = 7 252 теңге, бірақ кіріс нөл болса — 0 теңге
ЖК кірісі нөл болғанда қызметкерлерге қатысты не істеу керек
Негізгі қағида: сіздің мәселелеріңізге қызметкерлер кінәлі емес
Кірісіңіз болмаса да, қызметкерлер үшін бәрін толық төлейсіз:
— **Жалақыны** — мерзімінде және толық
— Олардың жалақысынан **табыс салығын** — 10%
— **Қызметкердің МЗЖ** — жалақыдан 10%
— **Қызметкер үшін ӘА** — жалақыдан 5%
— **Қызметкер үшін МӘМС жарналары** — әрқайсысына 1,4 ЕТЖ-дан 5%
— **Қызметкер үшін әлеуметтік салық** — жалақыдан 5%
ЖК шотында ақша жоқ па?
Жеке қалтаңыздан қосымша төлеуге тура келеді. Заң қаржылық қиындықтарға жеңілдік жасамайды.
**Бұл қалай жұмыс істейді:**
1. Жеке ақшаңызды ЖК шотына аударасыз
2. Қызметкерлерге жалақы төлейсіз
3. Барлық салықтар мен жарналарды бюджетке аударасыз
| Төлем | Өзіңіз үшін (кіріс жоқ) | Қызметкерлер үшін |
|---|---|---|
| МЗЖ | 0 немесе 850 теңге (қалауыңыз бойынша) | Жалақыдан 10% |
| ӘА | 4 250 теңге (міндетті) | Жалақыдан 5% |
| МӘМС жарналары | 5 950 теңге (міндетті) | Әрқайсысына 1,4 ЕТЖ-дан 5% |
| Әлеуметтік салық | 0 теңге | Жалақыдан 5% |
| Табыс салығы | — | Жалақыдан 10% |
💡 Бұл сіздің бизнесіңіз үшін нені білдіреді
Жалақы қорына резерв жоспарлаңыз. Тіпті ең қиын айларда да қызметкерлерге төлеуге міндеттісіз. Шотта кемінде 2-3 жалақыға жететін сома ұстаңыз.
Азаматтық-құқықтық шарттарды қарастырыңыз еңбек шарттарының орнына, егер жұмыс жобалық сипатта болса. Бұл төлем жасауда көбірек икемділік береді.
Өзіңіз үшін айлық минимум: 10 200 теңге (ӘА + МӘМС жарналары). Мұны түсім нөл болса да шығыстарға қосу қажет.
❓ Жиі қойылатын сұрақтар
ЖК-де кіріс болмаса, қызметкерлердің жалақысын кешіктіруге бола ма?
Жоқ. Жалақы ЖК кірістеріне қарамастан мерзімінде төленеді. Кешіктіру — еңбек заңнамасын бұзу.
Қызметкерлер үшін әлеуметтік жарналарды төлемесе не болады?
Айыппұлдар мен өсімпұлдар болады. Сонымен қатар қызметкерлер әлеуметтік қорғаусыз қалады. Жеке қаражаттан қосымша төлеген дұрыс.
Қызметкерлер үшін төлемеу мақсатында оларды ЖК ретінде рәсімдеуге бола ма?
Егер бұл нақты жалдамалы жұмыс болса (тұрақты жұмыс орны, бағыныштылық, жүйелі төлем), болмайды. Салық органы жасырын еңбек қатынастарын оңай дәлелдейді.
Нөлдік кіріспен қанша ай жұмыс істеуге болады?
Ресми шектеулер жоқ. Бірақ ұзақ уақыт кіріс болмаса, қызметті тоқтата тұру немесе салық режимін ауыстыру туралы ойланған жөн.
Кіріс нөл болғанда есеп жүргізу міндетті ме?
Иә, есептілік тапсыру қажет. Декларацияда нөлдік кірістерді көрсетесіз, бірақ есеп тапсыру міндетті.
📎 **Дереккөз:** [mybuh.kz](https://mybuh.kz/news/ip-na-our-ne-poluchil-dokhoda-platit-li-nalogi-i-sotsplatezhi-za-rabotnikov/)