🔑 Негізгі тұжырымдар
- Тапсыру мерзімі: 2026 жылғы 15 шілдеге дейін бірінші жартыжылдық үшін 910.00 нысанын тапсыру қажет
- Кірісті қандай қағидамен есептеу керек: банкке түскен ақша бойынша емес, ЭШФ және жүкқұжаттар бойынша (есептеу әдісі)
- Негізгі қағида: ақшаның шотқа қашан түскені емес, ЭШФ-дегі айналым жасалған күн маңызды
- Мысал: 30 маусымда жөнелтсеңіз — төлем шілдеде түссе де, жартыжылдық кірісіне қосасыз
Мәселенің мәні неде
Оңайлатылған режим бойынша жартыжылдық есептілікті тапсыратын уақыт жақындады, көптеген кәсіпкерлер шатасады: 910.00 нысанында қандай кірісті жазу керек? ЭШФ-де көрсетілгенін бе, әлде шотқа нақты түскенін бе?
Жағдайлар әртүрлі болады:
— Тауар жөнелтілді, ЭШФ жазылды, бірақ ақша әлі түспеді
— Немесе керісінше — сатып алушы аванс аударды, бірақ тауар әлі жөнелтілмеді
Сомалар айтарлықтай өзгеше болуы мүмкін, сондықтан қағидаларды түсіну маңызды.
Салық кодексі не дейді
ҚР жаңа СК 724-бабына сәйкес оңайлатылған режимдегі салық төлеушілер үшін салық салу объектісі — **есептеу әдісі бойынша кіріс**.
Есептеу әдісі қарапайым тілмен айтқанда нені білдіреді
Есептеу әдісі мынаны білдіреді: кірісті ақша түскен кезде емес, операция жасалған кезде (тауар жөнелтілгенде, қызмет көрсетілгенде) есептейміз.
**Мысал:**
— 25 маусымда 500 000 теңгеге тауар жөнелтіп, ЭШФ жазылды
— Сатып алушы тек 5 шілдеде төледі
— Жартыжылдыққа арналған 910.00 нысанына осы 500 000 теңгені қосасыз
910.00 нысанын қалай дұрыс толтыру керек
Неге сүйену керек
Кірістерді мына құжаттар негізінде есепке алыңыз:
— Ұсынылған ОЖА (орындалған жұмыстар актілері)
— Тауар жүкқұжаттары
— ЭШФ
Негізгі күн
**ЭШФ-дегі айналым жасалған күнге** қараңыз. Ол есепті кезеңге түссе — кіріске қосасыз.
**Күндермен мысал:**
— Айналым жасалған күн: 2026 жылғы 30 маусым
— Нақты төлем: 2026 жылғы 3 шілде
— **Шешім:** 2026 жылдың бірінші жартыжылдығындағы кіріске қосасыз
| Жағдай | Жөнелту/қызмет күні | Төлем күні | 1-жартыжылдық кірісіне қосу керек пе? |
|---|---|---|---|
| Маусымда жөнелту | 25.06.2026 | 05.07.2026 | ✅ Иә |
| Маусымдағы аванс | — | 20.06.2026 | ❌ Жоқ (жөнелтуге дейін) |
| Шілдеде жөнелту | 02.07.2026 | 25.06.2026 (аванс) | ❌ Жоқ (жөнелту 2-жартыжылдықта) |
💡 Бұл сіздің бизнесіңіз үшін нені білдіреді
Салықтарды алдын ала жоспарлаңыз: маусымда көп тауар жөнелтіп, ақша шілдеде түссе — салықты бәрібір маусымдағы жөнелтуден төлеу қажет болады.
Есепті дұрыс жүргізіңіз: тек банк бойынша қозғалыстарға сүйенбеңіз. ЭШФ және жүкқұжаттармен міндетті түрде салыстырыңыз.
Аванстармен жұмыс істегенде: аванс тауар жөнелтілгенге немесе қызмет көрсетілгенге дейін кіріс болып саналмайтынын есте сақтаңыз.
❓ Жиі қойылатын сұрақтар
С: Маусымда аванс алдым, шілдеде жөнелтемін. Авансты жартыжылдық кірісіне қосу керек пе?
Ж: Жоқ. Кіріс аванс алған кезде емес, тауар жөнелтілгенде немесе қызмет көрсетілгенде туындайды.
С: Маусымда жөнелттім, бірақ сатып алушы әлі төлемеді. Салықпен не істеу керек?
Ж: Кіріске қосып, салық төлейсіз. Төленбеу фактісі есептеу әдісінде салық салуға әсер етпейді.
С: Кірісті ақшаның түсуі бойынша есептеу үшін кассалық әдіске көшуге бола ма?
Ж: Жоқ, ҚР СК сәйкес оңайлатылған режимдегі салық төлеушілер үшін әдепкіде есептеу әдісі қолданылады.
С: Бұрынғы есептерде қателесіп, кірісті банк бойынша есептесем не істеу керек?
Ж: Нақтыланған декларация тапсырып, айырмадан салықты қосымша төлеу қажет. Мамандарға жүгінген дұрыс.
С: Бірінші жартыжылдық үшін 910.00 нысанын қай күнге дейін тапсыру керек?
Ж: 2026 жылғы 15 шілдені қоса алғанда.
📎 **Дереккөз:** [mybuh.kz](https://mybuh.kz/news/zapolnenie-f-910-dokhod-ukazyvat-po-esf-ili-po-vypiske-banka/)